تفاوت پژوهش آمیخته و چندروشی

بسیاری از پژوهشگران، پژوهش آمیخته یعنی Mixed Method را با پژوهش چندروشی یعنی Multi Method، یکسان می‌پندارند. این درحالی است که تفاوت ظریفی، این دو مفهوم را از یک‌دیگر مجزّا می‌سازد.

روش آمیخته یا ترکیبی، همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، استفاده از آمیزه‌ای از روش‌های کمّی و کیفی جمع‌آوری و/یا پردازش داده درمراحل موازی یا ترتیبی تحقیق است. در واقع در روش آمیخته، از دو یا چند دادۀ مختلف در یک مطالعه استفاده می‌شود.

در تحقیق چندروشی، پرسش‌های تحقیق، با استفاده از دو فرآیند متمایز جمع‌آوری داده یا دو روش تحقیق متمایز پاسخ گفته می‌شوند که هر کدام از یک سنت کمی یا کیفی یکسان هستند. زمانی که جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌های جداگانه و متفاوت در قالب مطالعات چندگانه انجام شود تا به سؤالات پژوهش مشابهی پاسخ داده شود، این طرح، یک طرح چندروشی است.

تحقیق آمیخته شامل ادغام روش‌های تحقیق کیفی و کمّی در یک مطالعه یا یک پروژۀ واحد است. هدف آن ترکیب نقاط قوّت هر دو رویکرد برای به دست آوردن درک جامع‌تری از سؤال یا مشکل تحقیق است. در تحقیقات ترکیبی، محقّقان داده‌های کمّی و کیفی را جمع‌آوری و تحلیل می‌کنند و سپس این دو نوع داده را در مرحلۀ تفسیر ادغام یا به هم متّصل می‌کنند. هدف این است که با «مثلث‌بندی» (Triangulating) منابع مختلف داده، دیدی جامع‌تر از پدیدۀ مورد بررسی ارائه شود.

در زمینۀ تحقیق با روش‌های ترکیبی، مثلث‌بندی به فرآیند استفاده از منابع یا انواع داده‌های متعدد برای تأیید یافته‌ها اشاره دارد. این روشی است برای اطمینان از پایایی و اعتبار تحقیق با جست‌وجوی همگرایی یا توافق بین منابع مختلف شواهد.

در مورد تحقیق با روش‌های ترکیبی، مثلث‌سازی شامل ادغام داده‌های کمّی و کیفی برای ارائۀ درک جامع‌تری از سؤال یا مسئلۀ تحقیق است. با ترکیب این انواع مختلف داده‌ها، محقّقان می‌توانند یافته‌ها را مقایسه کنند، الگوها یا اختلافات را شناسایی کنند و دیدگاه دقیق‌تری در مورد پدیدۀ مورد بررسی به دست آورند.

مثلث‌سازی با جست‌وجوی هم‌گرایی در منابع متعدد، به رفع سوگیری‌ها یا محدودیت‌های بالقوّۀ ذاتی هر روش کمک می‌کند. با ارائۀ یک تحلیل قوی‌تر و جامع‌تر، اعتبار و پایایی کلّی یافته‌های تحقیق را تقویت می‌کند.

از سوی دیگر، تحقیق چندروشی به استفاده از روش‌های تحقیقاتی متعدّد در یک مطالعه یا پروژه بدون لزوم ادغام آن‌ها اشاره دارد. در این رویکرد، محقّقان ممکن است از روش‌های کمّی یا کیفی مختلف به‌طور مستقل برای بررسی جنبه‌های مختلف سؤال تحقیق استفاده کنند. روش‌های مورد استفاده در تحقیقات چندروشی می‌توانند مکمّل باشند یا دیدگاه‌های متنوّعی را در مورد یک موضوع ارائه کنند، اما لزوماً در طول تجزیه و تحلیل ترکیب یا ادغام نمی‌شوند.

به طور خلاصه، تفاوت اصلی در ادغام روش های کمّی و کیفی نهفته است. تحقیق با روش های ترکیبی این رویکردها را ترکیب و ادغام می‌کند، در حالی که تحقیقات چندروشی شامل استفاده از روش‌های متعدد بدون لزوم ادغام آن‌ها می‌شود.